Rekabetçi Sektörler Programı (RSP) nedir?

RSP altındaki programlar ve bütçeleri nelerdir?

RSP'nin yeni dönemi hangi illerde uygulanacak?

Yeni dönemde neler hedefleniyor?

Yeni dönemin ana faaliyet alanları nelerdir?

Yeni dönemde ne tür projeler desteklenecek?

Kimler Başvurabilir?

Projeler nasıl seçilir? Proje başvuru yöntemleri nelerdir? 

Projeler kapsamında yapılacak hangi harcamalar Programdan karşılanabilir?

Projeler kabul edildikten sonraki süreç nedir?


Rekabetçi Sektörler Programı (RSP) nedir?

Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından uygulanan, Avrupa Birliği ve ülkemiz eş-finansmanıyla oluşturulan bir çatı programdır. RSP Çatı Programı altında, 7 yıllık dönemler halinde, temelde KOBİ'lere ve girişimcilere yönelik ve rekabetçiliğin geliştirilmesine odaklı mali destekler sağlayan operasyonel programlar uygulanır.


RSP altındaki programlar ve bütçeleri nelerdir?

RSP'nin 2007-2013 yıllarını kapsayan birinci döneminde, teknik adıyla Bölgesel Rekabet Edebilirlik Operasyonel Programı (BROP) uygulandı. Bu dönemde, toplam 565 milyon avro bütçeyle ülkemizin göreceli olarak daha az gelişmiş 43 iline mali kaynak aktarıldı. Birinci program dönemi için proje seçim ve geliştirme süreçleri tamamlanmış olup, desteklenen projelerin uygulaması sürüyor.

Programın, 2014-2020 yıllarını kapsayan, teknik adı Rekabetçilik ve Yenilik Operasyonel Programı (RYOP) olan ve tüm Türkiye'yi kapsayacak yeni döneminde ise yaklaşık 405 milyon avro bütçe oluşturuldu. Bu kapsamda, 2017 yılının Nisan ayında bir teklif çağrısına çıkıldı. Değerlendirme sürecini başarıyla tamamlanyan proje teklifi sahibi kurumlar ile 23 Ocak 2018 tarihinde Bakanımız Dr. Faruk Özlü ve AB Türkiye Delegasyonu Büyükelçisi Christian Berger'in himayelerinde düzenlenen törenle protokoller imzalandı.

 

Programın 2007-2013 yıllarını kapsayan birinci döneminde projelerin seçimi ve olgunlaştırılması tamamlandı; uygulaması ise
2017 yılı sonuna kadar devam ediyor. 2014-2020 yıllarını kapsayan ikinci dönemin ise uygulaması 2026 yılı sonuna kadar devam edecek.


RSP'nin yeni dönemi hangi illerde uygulanacak?

Programın 2014-2020 yıllarını kapsayan yeni dönemi tüm illerimizi kapsıyor. Diğer bir deyişle, yeni dönemde, Türkiye'nin  81 ilinden de proje başvurusu alınacak.

Öte yandan, Programda bölgelerin gelir seviyelerine göre bazı faaliyetlere öncelik tanınacak. Konuyla ilgili ayrıntılı bilgiye web sitemizde tamamı yayınlanan Operasyonel Programımızın 4.1no'lu bölümünden ulaşılabilir.


Yeni dönemde neler hedefleniyor?

Programın yeni döneminde, sanayide ve üretimde verimliliğinin artırılması ve cari açığın azaltılmasına katkı sağlanması hedefleniyor. Program kapsamında verilecek desteklerin, öncelikle bu iki temel hedefe hizmet etmesi beklenecek.


Yeni dönemin ana faaliyet alanları nelerdir?

Yeni dönem aşağıda belirtilen dört ana faaliyet alanından oluşuyor.  Projeler bu dört faaliyet alanından yalnızca biri altında tasarlanabilir:

•   İmalat Sanayii
•   Hizmetler ve Yaratıcı Endüstriler
•   Araştırma ve Geliştirme
•   Teknoloji Transferi ve Ticarileştirme

Faaliyetler Hedef Nasıl Projelerde Aranan Özellikler

1. İmalat Sanayii

İmalat Sanayiinin dönüşümüne yardımcı olmak ve küresel değer zincirinde daha üst seviyelere çıkarmak

Türkiye'de toplam faktör verimliliğinin artırılması hedefine hizmet eden yüksek büyüme hızına sahip KOBİ'lere ve girişimcilere odaklanarak

İhracatın ve katma değerin artırılmasına doğrudan katkı

2. Hizmetler ve Yaratıcı Endüstriler

Hizmetler sektörünün ve bilhassa yaratıcı endüstriler ve turizm sektörünün rekabetçiliğini artırmak

Yaratıcı endüstriler ile imalat sanayii arasındaki bağlantıları güçlendirerek yaratıcılığı rekabetçiliğe kanalize etmek

İmalat sanayiinin dönüşüme, ihracatın ve katma değerinin artırılmasına doğrudan katkı 

3. Araştırma ve Geliştirme 

Ticarileşme potansiyeli olan yeni ve yenilikçi ürünlerin geliştirilmesine yoğunlaşarak yenilik sürecinin ilk aşamalarını desteklemek  

Türkiye'nin araştırma altyapısından yararlanacak kamu ve özel sektör ortaklıkları yoluyla işbirliğine dayalı ürün geliştirme (AR-GE) süreçlerini destekleyerek Ticarileşme potansiyeli taşıyan ve üniversite-kamu-sanayi işbirliğine doğrudan katkı

4. Teknoloji Transferi ve Ticarileştirme

Yenilik sürecinin pazara yakın aşamalarının, başlıca ticarileştirme faaliyetlerinin desteklenmesi

Yenilikçi girişimcilerin oluşmasının ve faaliyete geçmesi, yenilikçi ürünlerin ticarileşmesi, yenilikçi fikirler ile sermaye yatırımcıları arasındaki finansman açığının kapatılması desteklenerek Patenti alınmış, ticarileştirilebilir ürün olanakları

Yeni dönemde ne tür projeler desteklenecek?

İmalat Sanayii Faaliyeti kapsamında;

Ortak kullanım tesislerinin (atölyeler, depolama alanları) kurulması ve faaliyete geçirilmesi, bu tesislerin sahibi olan kurumların ve çalışanlarının kapasitelerinin ve yetkinliklerinin artırılması;

İhtiyaç analizlerinin ve analitik çalışmaların, rekabetçilik stratejilerinin ve yol haritalarının geliştirilmesi;

Kümelerin ve küme destek yapılarının kurulması ve işlevsel hale getirilmesi;

Tanıtım ve ağ oluşturma faaliyetleri için danışmanlık hizmeti verilmesi, sermaye yatırım fuarları, girişimcilik kampları ve tanıtım turları organize edilmesi gibi aktiviteleri  içeren projeler desteklenecektir.

Hizmetler ve Yaratıcı Endüstriler Faaliyeti kapsamında;

Hizmetler sektörünün ve yaratıcı endüstrilerin ihtiyaçlarının belirlenmesine yardımcı olacak stratejilerin, yol haritalarının, eylem planlarının. geliştirilmesine olanak sağlayan ihtiyaç analizleri, anketler ve diğer analitik çalışmalar;

Yaratıcı girişimcilere/firmalara ev sahipliği yapan ortak kullanım alanları sunan yaratıcı endüstri laboratuvarlarının (kuluçka merkezleri, hızlandırıcılar, fablab/makerspace gibi) kurulması ve işletilmesi,

Tanıtım faaliyetleri, tasarım yarışmaları;

Gelir seviyesi ortalamanın altında olan bölgelerde turizmin gelişimine yönelik bölgesel markalaşma, tanıtım, pazarlama faaliyetleri, strateji/eylem planlarının tasarlanması ve uygulanmasını içeren projeler desteklenecektir.

Araştırma ve Geliştirme Faaliyeti kapsamında;

Mevcut Ar-Ge merkezlerinin kapasitelerinin artırılmasının ve işlevsel hale getirilmesi;

Kamu, üniversite ve sanayinin işbirliği ekosistemini güçlendirilmesi;

Prototip üretimi amaçlı Ar-Ge faaliyetlerinin ve geliştirilmiş prototiplerin test ve sertifika hizmetleri;

Üniversite ve sanayinin ortak araştırma çabalarının teşviki;

Ticarileştirme olanaklarını belirlemeye yönelik pazar araştırması, anketler ve diğer analitik çalışmalar;

Ar-Ge merkezlerinin yönetimi, personeli, araştırmacı ve iş geliştirme yöneticileri ile girişimciler ve KOBİ'lere yönelik eğitim ve kapasite geliştirme çalışmaları;

İhtiyaç analizleri, araştırma ve diğer analitik çalışmalar, üniversite-sanayi işbirliğini güçlendirecek mevzuat iyileştirmeleri için politika önerileri;

Özellikle sosyal yeniliğe dair farkındalık artırma ve kapasite geliştirilmesi aktivitelerini içeren projeler desteklenecektir.

Teknoloji Transferi ve Ticarileştirme Faaliyeti kapsamında

Teknoloji transfer ofisleri (TTO), teknoloji geliştirme bölgeleri (TGB), hızlandırıcılar, kuluçka merkezleri, Ar-Ge merkezleri gibi yapıların daha etkin kılınması ayrıca bu kuruluşların yönetim, Ar-Ge, araştırma ve iş geliştirme yöneticilerine yönelik eğitim ve kapasite geliştirme çalışmaları;

TGB'lerin uluslararası ağ oluşturma faaliyetleri TTO'lar ile TGB'lerin kuluçka stratejisi ve/veya planlarının geliştirilmesi ve uygulanması;

Yenilikçi genç girişimciler, sosyal yenilikçiler ve/veya başlangıç firmaları için düzenlenen ulusal/uluslararası yarışma, eğitim kampı ve etkinliklerin organizasyonu ve finansmanı, yatırım promosyon etkinlikleri, sermaye yatırım fuarları, eşleştirme faaliyetleri, mentörlük etkinlikleri ve buluşturma faaliyetlerinin organizasyonu ve/veya bu etkinliklere katılım;

Ticarileştirilecek yenilikçi ürünler için test ve sertifika hizmetleri, ticarileştirme olanaklarını belirlemeye yönelik pazar araştırması, anketler ve diğer analitik çalışmalar;

Girişimciler ve KOBİ'ler için eğitim ve benzer kapasite geliştirme etkinlikleri; ,

İhtiyaç analizleri, araştırma ve diğer analitik çalışmalar yoluyla ticarileştirme alanında üniversite-sanayi işbirliğini güçlendirecek hukuki düzenlemeler için politika önerileri geliştirilmesine aktivitelerini faaliyetlerini içeren projeler desteklenecektir.

Projeler, yukarıda sıralanan aktivitelerden birkaçını içerebilir. Rekabetçi Sektörler Programı altında desteklenecek projelerin, sadece tek bir aktivite içeren basit yapılı projelerden çok, belirlenen sorunun kaynaklarına, birden fazla yöntemle çözüm getiren faaliyetler bütünü olması beklenir.

Projelerin seçimi, Rekabetçi Sektörler Programı sayısal hedeflerine yapacağı katkı seviyesine göre değişebilir. Öte yandan, bir projenin desteklenme ihtimali, Programın hedef göstergelerine katkısı ile doğru orantılıdır. Programın hedefleri ve kilit performans göstergeleri (KPI key performance indicator) arasındaysa şunlar yer alıyor:

•   Girdi maliyetlerini (enerji dâhil) azaltan KOBİ sayısı
•   Satışlarını ve/veya ihracatını artıran KOBİ sayısı
•   Kurulan yeni işletme sayısı
•   Alınan ulusal patent sayısı
•   Başarılı bir şekilde ticarileştirilen ürün sayısı
•   Desteklenen kuruluş/işletmede yaratılan araştırma işi sayısı


Kimler Başvurabilir?

Yeni dönem desteklerine valilikler, belediyeler, il özel idareleri, kalkınma ajansları, üniversiteler, TOBB ve bağlı oda ve borsalar, sanayi ve teknoloji ile ilgili dernek ve vakıflar, ihracatçı birlikleri genel sekreterlikleri, organize sanayi bölgeleri ve teknoloji geliştirme bölgeleri yönetimleri gibi kuruluşlar başvurabilir.

Kimler doğrudan başvuru yapamaz?
Girişimciler, KOBİ'ler, ticari işletmeler, kar amacı güden kurum ve kuruluşlar doğrudan başvuramazlar fakat desteklenen KOBİ'lerin ortak yararına hizmet eden projeler aracılığı ile program desteğine dolaylı olarak ulaşabilirler.


Projeler nasıl seçilir? / Proje başvuru yöntemleri nelerdir?

Proje seçimi iki yöntemle yapılır:

Doğrudan Müzakere Yöntemi: Doğrudan Müzakere Yöntemi: Bu yöntem, RYSOP kapsamında Bakanlıkça yapılacak haritalandırma/analiz sonucuna göre yine Bakanlıkça ilgili taraflara yapılacak proje sunma yönündeki daveti ve sunulacak projelerin belirli kriterlere uygun olarak seçilmesi sürecini ifade eder.

Haritalandırma/analiz çalışmasında, proje boşluğu bulunan program faaliyetlerindeki bütçe ve zaman kısıtları ile program göstergeleri dikkate alınır.

Proje Teklif Çağrısı Yöntemi: Merkezi kamu kurum ve kuruluşları dışında kalan diğer kurumlar, Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yapılacak teklif çağrılarına projelerini sunabilir. Üniversiteler, Ar-Ge merkezleri, sanayi odaları gibi yapılar bu tür kurum ve kuruluşlar arasında yer alır.


Projeler kapsamında yapılacak hangi harcamalar Programdan karşılanabilir?

Proje bütçelerinden, makine/ekipman alımı ve uzun süreli eğitim, danışmanlık, tanıtım, doküman oluşturma gibi işleri içeren teknik destek faaliyetleri ve inşaat harcamaları karşılanabilir.

Örneğin, bir projede kurulması planlanan ortak kullanım tesisisin gerekli durumlarda inşası, tadilatı; bu tesis için gerekli olan her türlü makine, ekipman ve ofis mobilyasının temini; tesisin düzgün bir şekilde yürütülmesi için iş planlarının, hizmet el kitaplarının hazırlanması, ilgili sektör/konuyla ilgili her türlü strateji dokümanının yazımı, araştırma ve analiz çalışmalarının yapılması; tesis çalışanlarına ve/veya tesisten faydalanacaklara kısa ve uzun dönemli danışmanlık ve eğitim hizmetlerinin sağlanması  uygun harcamalardır.

Uygun olmayan harcamalar nelerdir?
Projelerde kurulacak tesis/yapıların elektrik, su, doğalgaz, sarf malzemeleri gibi masrafları ile bu tesisin işletilmesi için ihtiyaç duyduğu insan kaynakları masrafları (beyaz ve mavi yakalı personel) proje bütçesinden karşılanamaz.


Projeler kabul edildikten sonraki süreç nedir?

Projelerin seçiminden uygulamasının tamamlanmasına kadar geçen süreçlere ve süreçlerin tahmini uygulama takvimi şu şekildedir: